'Uçak krizi'nde mutlu son

30 Haziran 2016 Perşembe  |  GÜNLÜK

Türkiye ile Rusya arasında 24 Kasım'da bir Rus uçağının düşürülmesiyle başlayan diplomatik kriz tam 7 ay 5 gün sonra noktalanmış görünüyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında bugün öğle saatlerinde yapılan telefon görüşmesi uzlaşmayla sonuçlandı. Kremlin'den yapılan açıklamaya göre Putin, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin yeniden onarılması için hükümete talimat vereceğini söyledi. Gerçekten de, görüşmeden kısa süre sonra Putin hükümetten Türkiye ile ilişkilerin normalleştirilmesi için hazırlık yapılmasını istedi. Putin, yaşanan terör olaylarına rağmen Türkiye'ye tur satışı yasağının kaldırılması talimatı da verdi. Böylece kriz, beklenenden çok daha hızlı bir şekilde çözülme yoluna girdi. İki lider yüz yüze görüşme konusunda da anlaştı.

Uçağının Türk hava sahasını ihlal etmediğini savunan Rusya Türkiye'ye son derece sert tepki göstermiş, Putin'in "Bizi sırtımızdan vurdular" demesinin ardından bir dizi ekonomik yaptırım kararı alınmıştı. Bunlar içinde en önemlisi, Rusya'da Türkiye turunun satılmasına yasak getirilmesi olmuştu.

Krizin çözülme işaretlerini ay başındaki Atina ziyareti sırasında Putin, "Biz de Türkiye ile iyi ilişkiler istiyoruz" sözleriyle vermişti. Erdoğan pazartesi günü Putin'e bir mektup göndererek uçak olayından dolayı büyük üzüntü duyduklarını iletmiş, Rus pilotun öldürülmesi için ise, "özür dilemişti".

Rusya ile yaşanan "uçak krizi" Türkiye'ye ekonomik zarar vermekle kalmadı, Suriye'deki hareket alanını da önemli ölçüde sınırladı. Rusya'nın misilleme yapabileceği endişesiyle Türk savaş uçakları 24 Kasım'dan bu yana Suriye sınırı üzerinde uçmuyordu.

İsrail'le birlikte Rusya ile yakınlaşma Türkiye'nin dış politikada zor günler geçirdiği ve Batı ile ilişkilerinin gerginleştiği bir dönemde gerçekleşiyor. Ekonomik yaptırımların son bulması Ankara açısından sevindirici olsa da siyasi açıdan yakınlaşmadan Rusya daha karlı çıkabilir gözüküyor. Bunun nedeni iki ülke arasında yedi ay süren çekişmeyi somut ve psikolojik anlamlarda Moskova'nın kazanmış olması. Başka bir ifadeyle bundan böyle Moskova siyasi konularda, örneğin Suriye'de Türkiye'ye isteklerini dikte ettirmeye çalışacak.

Diğer yandan yakınlaşma, ekonomisi kriz içinde bulunan Rusya'nın da çıkarlarına uygun görünüyor. Krizin geride kalması nedeniyle Rusya uzun süredir ısrarcı olduğu "Türk Akımı"doğal gaz boru hattını yeniden gündeme getirmek isteyecek.