Türk-Rus ilişkilerine Suriye lokomotifi

04 Eylül 2016 Pazar  |  KÖŞE YAZILARI

Türkiye ile Rusya'yı sıcak bir çatışmanın eşiğine getiren Suriye sorunu aniden lişkilerin yakınlaşmasının lokomotifine dönüştü.

9 Ağustos'ta St.Petersburg zirvesiyle "uçak krizi"ne nokta koyan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'la Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin bu kez Çin'deki G-20 zirvesinde bir araya geldi.

9 Ağustos zirvesinde tarafların farklı beklentileri vardı...

Türkiye öncelikle, krizin yol açtığı sorunları aşabilmek için Rusya'nın 24 Kasım'da uygulamaya koyduğu ekonomik yaptırımları kaldırmasını istiyordu.

"Bir numaralı" gündem maddesi Suriye olan Rusya ise, Türkiye'nin politikasında değişikler yapmasını, daha açık söylemek gerekirse, Suriye politikasını kendisininkine yaklaştırmasını bekliyordu. Rusya için ikinci önemli konu "enerji dosyası"ydı (Türk Akımı, Akkuyu)

9 Ağustos'tan bu yana geçen sürede Suriye konusu Türkiye için en öncelikli mesele halini aldı, özellikle Cerablus operasyonunun başlamasından sonra...

"Uçak krizi"nin Türkiye'ye verdiği en önemli ders herhalde, Suriye'deki Rusya faktörünü küçümsemesinin hata olduğunu anlamasıydı. Zaten Erdoğan St.Petersburg'a giderken, "Suriye'deki barış sürecinin en önemli oyuncusu Rusya'dır" diyerek bu gerçeğin altını çizdi.

Hiç kuşku yok ki, Türkiye'nin "Fırat Kalkanı"yla Cerablus'ta operasyona başlaması, hatta artık ikinci aşamaya geçebilmesi Rusya'nın onayı sayesinde gerçekleşebildi.

Doğal olarak her ülke Suriye'de kendi oyununu oynuyor.

Rusya'nın beklentisi, Türkiye'nin Beşar Esad yönetimine artık tehdit oluşturmaması. Cerablus operasyonuna verilen desteğin perde arkasında bu unsur var. Türkiye Rusya'nın Suriye'deki çıkarlarına zarar vermediği sürece Moskova'nın desteği sürecek. Ankara'nın bu desteği "açık çek" olarak yorumlamaması gerekir ama zaten bu yönde hiçbir işaret bulunmuyor.

Türkiye ise, güvenliğini tehdit eden unsurları Rusya ile ilişkileri sayesinde ortadan kaldırmaya çalışıyor.

İronik şekilde, 2011'den beri Türkiye ile Rusya'nın arasının açılmasına neden olan Suriye meselesi şimdi ilişkilerin hızla normalleşmesini sağlayan bir rol oynamaya başladı.

Suriye'deki Türk-Rus işbirliğininin önümüzdeki günlerde daha güçleneceği görülüyor.

Hatta, Lübnan basınına bakılırsa Putin, Erdoğan'la Putin'i bu ay Moskova'da buluşturmaya çalışıyor.

Türkiye'nin Suriye politikasındaki değişim Erdoğan-Esad zirvesine kadar varır mı bilinmez ama olayların gelişimine bakıldığında bunun sürpriz olmayacağını söyleyebiliriz.

Ama belki de asıl soru, çok kritik bir süreçten geçen Türkiye'nin Rusya ile yakınlaşmasının nereye kadar uzanabileceği...

Bu sorunun kesin yanıtını şu anda vermek olanaksız...