Donbass'ın kurtuluş törenleri

30 Eylül 2016 Cuma  |  KÖŞE YAZILARI

9 Mayıs tarihi nasıl ki eski Sovyetler Birliği topraklarının tamamı için Faşist-Alman işgalinden kurtuluşun yıldönümünü simgeliyorsa, bunun gibi her bölge ve şehrin de Nazi kuşatmasından kurtarılışlarının ayrı ayrı yıldönümleri bulunuyor. Donbass için ise her yıl  Eylül ayı, aynı anda iki zaferin anması ve kutlamasına sahne oluyor. Hem 1943'de Almanlara, hem de 2014'de Ukrayna Ordusu'na karşı kazanılan zaferin yıldönümünün en kitlesel ve coşkulu şekilde kutlandığı yer ise Saur Magila. Başkent Donetsk'ten 100 km. kadar uzaklıkta, Snejnoye kentine bağlı Saur Magila, Donbass'ın en yüksek tepesi olması özelliğinin yanı sıra, Büyük Anayurt Savaşı'na dair en büyük anıt parka ev sahipliği yapmasıyla da tanınıyor. Gelenek olduğu üzere bu sene de, yerellerde yapılacak kutlamalardan bir gün önce binler Saur Magila'da bir ara geldi. Başta Snejnoye olmak üzere, çevre kent ve kasabalardan onbine yakın kişi sabah saatlerinde 73. yıldönümümü törenlerine katılmak üzere Saur Magila'ya akın etti. 

'Genç kuşak dedelerine layık olduğunu gösterdi' 

Törenler, her yıl olduğu gibi, Ukrayna hava kuvvetlerinin iki yıl önce yaz aylarında bombalayarak yıktığı kurtarıcı askerler anıtının dibinde bulunan sönmeyen ateş önüne toplu halde çiçeklerin bırakılmasıyla başlıyor. Donetsk Halk Cumhuriyeti (DNR) başkanı Aleksandr Zakharçenko, Bakanlar kurulu başkan yardımcısı Dmitriy Trapeznikov başta olmak üzere, cumhuriyetin pek çok bakan, yöneticisi ile halk konseyinin pek çok vekili ile diğer yetkililerin hazır bulunduğu anmada Zakharçenko yaptığı konuşmada şunları kaydediyor: "Bugün unutulmaz bir gündeyiz. 73 yıl önce şanlı atalarımız faşistleri topraklarımızdan çekip attı. İki sene önce ise dedelerimizin torunları, kurtarıcı savaşçılara layık olduklarını gösterdi ve düşmanı yurdumuzdan çıkardı. Onlar direndiler ve kazandılar. Ruhen ve kalplerinin gücüyle kazanabildiler. İki vatansever savaşın kahramanları bu kutsal topraklara gömülü. Kardeşlerimiz, eşlerimiz ve çocuklarımız, büyük ebeveynlerinin yanına gömülüler. Neye mal olursa olsun Donbass'ı ayağa kaldıracağız, hayatımızı mutlu kılacağız ve çocuklarımız bir daha asla savaş görmeyecekler. Yitenlerin sonsuz anısına, geride kalanların sonsuz zaferine!."

 

 

Her iki savaşta da ölenler anıldı

Resmi heyetten sonra binlerce kişi de ellerinde çiçeklerle kurgana (tepe) tırmanırken, hem meçhul asker anıtına hem de 2014'te tepeyi Ukrayna güçlerine karşı savunan halk milislerinden ölen 8 kişinin mezar yerlerine çiçek ve çelenkler bırakılıyor. İki yıl önce haftalar süren Saur Magila direnişinde ve bölgedeki savaşta hayatını kaybeden onlarca kişinin toplu mezarlığı ise anıtsal parkın hemen girişinde bulunuyor. Bu yılki anmaların bir özelliği ise, milislerin mezar alanlarının kenarında çok özel bir heykelin açılışının yapılması oldu. 2014'te DNR için yaşamlarını adayanlar anısına düşünülen ve Donetsk'in ünlü heykeltıraşlarından Viktor Mihaleva'nın tasarladığı heykel kompozisyonunda, Ukrayna Ordusu'nun savaşta bir ara sıklıkla kullandığı "Uragan" roketlerinden bir tanesinin gül bahçesine düştüğü an (Donetsk '1 milyon gülün şehri' olarak kabul ediliyor) tasvir ediliyor. "Sparta" adlı Donbass askeri birliğinin bulduğu gerçek füze, ölümü sembolize ederken; güller ise yaşamı simgeliyor. Snejnoye belediye başkanı ve kaymakamının konuşmalarından sonra büyük buluşma, II. Dünya Savaşı yıllarının geleneksel şarkılarının seslendirildiği konser dinletileri ile sona eriyor. 

Galina Nakveseve (64): Saur Magila bizler için kıvanç, kutlama anlamına geliyor; aynı zamanda cesaret ve bağımsızlığı sembolize ediyor. Zafer kazandık ve kendi halkım adına gurur duyuyorum. Anıt parkı savaştan önce de düzenli ve sık sık ziyaret ederdik Babam Anayurt Savaşı'na topçu olarak katıldı ve Romen cephesine kadar gitti. Burası iki yıl önce, sadece bağımsızlık istediğimiz için bombalandı. Ukrayna'dayken 23 boyunca yalnızca yıkım ve tasfiye gördük. Naziler nasıl ki zamanında temel olarak sivilleri katlettiyse, burada Ukrayna Ordusu'nun yaptığı da bundan farksızdı. Dahası 2015'ten aylar boyunca Ukrayna yönetimi emekli maaşlarımızı ödemezken her türlü sosyal hakkımızı da gasp etti. 

Tatyana Pribulova (58): Saur Magila bizim için adeta "her şey" demek, çocuklarımın geleceği demek. Rusya kökenli olmama ve birkaç defa memleketime gitmeme rağmen gene de buradan uzun süre kopamayıp her defasında geri döndüm. Buranın insanı toprağına çok bağlıdır, onun için Rusya'ya sığınanların çok önemli bir kısmı geri döndü. Harpten evvel de burayı çokça ziyaret ederdik. Nazi işgali döneminde en çok siviller hayatını kaybetti, son iki yılda da aynı şekilde en çok kayıp gene sivillerde, o kadar çok kadın ve çocuk öldü ki Benim bir dedem ise savaşa Stalingrad cephesinde katıldı. 

 

 

Viktorya Garyaga (35): Ben Makyeevka kentindenim. Saur Magila benim için dedelerimizin, büyüklerimizin, şimdilerde ise aynı zamanda DNR kahramanlarının zaferini sembolize ediyor. Bir dedem tam da burada savaştı ve gazi oldu. Geçen yılın başlarında ise erkek kardeşimi (31) havalimanı çatışmalarında kaybettim.  Benim için bu saatten sonra Nazi Almanyası ile Ukrayna arasında bir fark yok