Erasmus'un ipi

23 Ekim 2016 Pazar  |  KÖŞE YAZILARI

Rönesans'la birlikte "Hümanizm" akımının en büyük temsilcilerinden Hollandalı bilge ve din adamı Erasmus, vaazlarından birinde der ki:

- Eşeğini önce bağla sonra Tanrı'ya dua et!

- Eşek nasıl bağlanır, diye soranlara pelerininin cebinden çıkardığı ipi uzatıp gösterir:

- İşte bununla, der.

Günümüzde yalnız hayvanlara mı bağlanıyor ipler? Sıraya koysan saymakla bitiremezsin. Güçlü gördüklerinin karşısında boynunu uzatanlar.

Yerlere kapanıp, "Kulun-kölen olayım, aman bana dokunma" deyip diz çökenler.

- Sayın büyüğüm artık ben size bağlıyım, diyenler.

Hepsi çıkar ipleriyle birbirine bağlı değil midir kimi insancıklar? İpe un serenler mi istersiniz, ipe sapa gelmeyenler mi?.. İpin ucunu kaçıranlar mı, yoksa ipten kazıktan kurtulmuş, bayram havası çaldıranlar mı?

Bin bir yalakalık ve madrabazlıkla dünyalıklarını tamamlamış afra ve tafralarından yanına yaklaşılmayanlar, ipleriyle övünenler:

- İpimle kuşağım, "Atımla" uşağım!

İpleyenler, iplemeyenler, ipin ucunu kaçırdıktan sonra boş verenler. Hangi birine yanacaksın?

Yaşam, bir yarış değil midir? Tam ipi göğüslemişsin, bir de bakıyorsun yarış yeniden başlamış. Tam yarışı kazanacakken bir bakıyorsun bütün ipler kement olmuş, boynuna geçirilmek üzere havalarda dolaşıyor.

Hala öyle mi bilmiyorum. Eskiden analarımız çamaşırları ipe asardı. Panayırlarda kuklacı, kuklalarını ipe bağlayıp oynatırdı. Hele hele yüreklerimizi ağzımıza getiren ip cambazları

Şimdi kimi siyasetçiler öğüt üstüne öğüt veriyor:

- Aman ha! Siz siz olun ipleri elinizden bırakmayın.

Hayat dediğin ne ki? Ancak durum her zaman aynı olmayabilir. Boynuna ip, burnuna halka takıldı mı, istenildiği zaman istenildiği yere çekildin mi, boynundaki ip, burnundaki halka alın yazın olur. Ne zaman akıllanacaksın?

Erasmus ne demişti?

- Eşeğini önce bağla, sonra Tanrı'ya dua et.

İlk bakışta sıradan bir öğüt gibi olsa da, derinlemesine düşünüldüğünde durum hiç de öyle değildir. 

Nur içinde yatsın! İlhan Selçuk bir yazısında der ki:

- Bir toplumun içinde her insanı eşek saysan, hepsini bir ağaca bağlayacak ipi nerede bulacaksın? Bağlanan eşek ipini çözemez, ama Tanrı insana iki el, on parmak, bir de akıl vermiş. İnsan ipini çözer...

İnsanoğlunun hırsında sınır yok. Sanırsın ki toplumun bireylerini iple kendine bağlamış. Ne var ki, yaşadığımız çağda bu bir düştür. Bu nedenle, ne kimse kimsenin ipini elinde tutmalı, ne de kimse kimsenin ,ipini çekiştirip durmalı. 

Bu dünya hepimize yeter.