Dünden bugüne siyaset...

22 Mart 2017 Çarşamba  |  KÖŞE YAZILARI


Siyaseti yakın takip eden biri olarak, hemen hemen bütün konuşma ve demeçleri takip etmek için gayret gösteriyorum.

Konuşmaları demeçleri bazen gülümseyerek dinliyorum, okuyorum...

Siyasete olan ilgim bugünle sınırlı değil, geçmişi incelemek, öğrenmek, ders almak adına yakın tarihi araştırmış incelemiş biri olarak bugünlerin siyasi dili ile 1950'lerin benzerlikleri dikkatimi çekiyor, bu gözlemlerim sonucunda yaklaşık 70 yıl önce yaşananlara bir göz atmayı ve bugünleri daha iyi anlamak için siz okurlarla paylaşarak tarihe not düşmeyi görev bildim.

14 Mayıs 1950: Genel seçimlerde, CHP'nin 27 yıllık iktidarı bitti. Seçimlerin sonucunda; Demokrat Parti % 53,3 oy oranı ile TBMM'ye 408, CHP % 39,9 oranında oy almasına rağmen 69, MP (18 Temmuz 1948'de Demokrat Parti'den ayrılan, Kurtuluş Savası komutanlarından Mareşal Fevzi Çakmak ve Osman Bölükbaşı Millet Partisi'ni kurdu) ise 1 milletvekili ile temsil edildi.

29 Mayıs: Başbakan Menderes "sadece millete mal olmuş inkılâpları saklı tutacağız" dedi. 

6 Haziran: DP hükümeti; Genelkurmay Başkanı Orgeneral Abdurrahman Nafiz Gürman, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Zeki Doğan, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Mehmet Ali Ülgen, Jandarma Genel Komutanı Korgeneral Nuri Berköz, Genelkurmay II. Başkanı Orgeneral İzzet Aksalur, Birinci Ordu Komutanı Orgeneral Asım Tınaztepe, İkinci Ordu Komutanı Orgeneral Muzaffer Tuğsavul, Üçüncü Ordu Komutanı Orgeneral Mahmut Berköz gibi üst düzey komutanlarla birlikte toplam 15 general ve 150 albayı emekliye sevk etti...

16 Haziran: Demokrat Parti hükümetinin ikinci icraatı, Arapça ezan okunma yasağını kaldırması oldu. (Bu karar 1932'den beri Türkçe okunan ezanın sonu oldu, daha sonraki yıllarda Türkçe ezan okutulması bir çok kez siyasi istismar konusu yapıldı). 

7 Temmuz: Dünya Bankası Türkiye'ye 16 milyon 400 bin dolar kredi açtı. 

1 Ağustos : Türkiye Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı'na (NATO) başvurdu. 16 Eylül: Türkiye'nin, NATO'ya girme başvurusu reddedildi. Buna rağmen, 25 Eylül 1950'de General Tahsin Yazıcı komutasındaki 4500 kişilik bir tabur, tüm masraflar bize ait olmak üzere ve TBMM kararı olmaksızın Kore Savaşı'na gönderildi. (Bu, başta ABD olmak üzere Batı'nın gözüne girebilmek için onlar tarafından en geçerli ihraç malımız kabul edilen Mehmetçik'in uluslar arası düzeyde ilk pazarlanışıdır). 

3 Aralık: Arap harfleriyle tedrisat yapmak için gizli ya da aleni dershane açanlar hakkında 23 Eylül 1931 gün ve 12073 sayılı kararnamedeki yasaklama kaldırıldı. 

12 Aralık: Hükümet, CHP Genel Merkez Binasına el koyarak Hazine'ye mal etti. 

12 Mart 1951: Demokrat Parti Konya İl Kongresi'nde fes, çarşaf ve Arap harflerinin serbest bırakılması istendi. 

13 Mart: Demokrat Parti İzmir Belediye Başkanı Rauf Onursal, CHP Genel Başkanı İsmet İnönü'nün Halife Abdülmecit gibi sınır dışı edilmesini istedi. 

4 Kasım: İlkokulların ders programlarına din dersi konuldu. 

12 Ocak 1952: ABD yönetimi, Marshall Planı çerçevesinde Türkiye'ye 58 milyon dolarlık askeri yardım yapılmasını onayladı. 

21 Ocak: Milli Savunma Bakanlığı, Kore'de 34 subay, 46 astsubay ve 1252 erin şehit olduğunu açıkladı. (Kore'ye asker gönderme, siyasi tarihimizin en tartışılan kararlarındandır)

18 Şubat: NATO'ya katılma protokolünü 1951 yılında Londra'da imzalayan Türkiye, 18 Şubat'ta örgüte resmen üye oldu. Bu gelişme sonrası topraklarımıza ABD askeri üsleri kurulmaya başlandı. 

5 Haziran: Lozan Antlaşmasına göre Fener Rum Patrikhanesi'nin başındaki kişinin TC vatandaşı olması gerekir. Bu ilke ilk kez ABD'den uçakla gönderilen Athenagoras'ın Türkiye'ye sokulması ile ihlal edildi. Başbakan Menderes Athenagoras'ı ziyaret etti ve elini öptü. 

8 Ekim: Balıkesir'e giden CHP lideri İnönü'yü Vali kent dışında karşılayarak, kente girmemesini, girerse olaylar çıkabileceğini ve kendisinin sorumluluk almayacağını belirtti. İnönü gezisinden vazgeçti. 

24 Aralık: "Anayasayı yaşayan dile çevirmek" seklinde adlandırılan yasa önerisi ile 1945 yılında Türkçeleştirilmiş olan anayasa metni, yürürlükten kaldırıldı. 24 Nisan 1924'te kabul edilmiş olan Teşkilat-ı Esasiye Kanunu yeniden uygulamaya kondu, anayasadaki öz Türkçe kelimeler ayıklandı. (Örneğin; "bakanlıklar", "vekalet" oldu, Genel Kurmay Başkanlığı'nın adı "Erkan-ı Harbiye-yi Umumi Reisliği" seklinde değiştirildi). 

21 Ocak 1953: Petrollerimizin işletilmesiyle ilgili ilk anlaşma bir ABD şirketiyle yapıldı. 

9 Nisan : Maliye Bakanı Hasan Polatkan, döviz açığının 553 milyon dolar olduğunu açıkladı.

14 Nisan : Döviz alım-satımı serbest bırakıldı.

17 Nisan : Ev kiralarına yüzde 100, dükkan kiralarına yüzde 150 zam yapıldı.

30 Mayıs : Sovyetler Birliği hükümeti Türkiye'ye bir nota verdi. Türkiye'den toprak talebi olmadığını, dostluk ilişkisi kurmak istediklerini bildirdi.

8 Temmuz : Millet Partisi irticai faaliyet gerekçesiyle kapatıldı, mallarına el kondu.

21 Temmuz : Profesörlerin politika ile uğraşmalarını yasaklayan kanun kabul edildi.

27 Temmuz : 2 milyondan fazla insanın öldüğü Kore Savaşı sona erdi. 9 Eylül : Millet gazetesi başyazarı Nurettin Ardıçoğlu 3 sene 2 ay, yazı İşleri Müdürü Hüsnü Söylemezoğlu 2 sene 1 ay hapse mahkum oldu.

14 Aralık : Hükümet, CHP'nin menkul ve gayrı menkullerinin Hazineye devredilmesine yönelik yasayı çıkardı. 

24 Aralık : CHP'nin Ulus Gazetesi'ne el konuldu. 

İlk bölüm 1950-1953'ün satır başları. Sürecek...