Soçi'de açıklananlar ve açıklanmayanlar

04 Mayıs 2017 Perşembe  |  KÖŞE YAZILARI

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında son dokuz ayda yapılan beşinci görüşmeden -açıklamalara bakılırsa- "flaş" denilebilecek bir sonuç çıkmadı.

Zirve öncesi masada üç konunun yer alması bekleniyordu: Ticarette yaşanan sorunlar, Suriye meselesi ve S-400 füzeleri konusu.

Soçi buluşmasının ardından düzenlenen basın toplantısında liderler ilk iki konunun alındığını doğruladı. Putin, Türkiye'ye uygulanan ticari kısıtlamaların vize ve domates dışında kaldırılacağını açıkladı. Bu elbette önemli ve olumlu bir açıklama, ancak mart ayındaki zirvenin ardından Putin, Türk işadamlarına yönelik engellerin kaldırılacağını söylese de bu gerçekleşmemişti.

Ticaret alanında iki ülke arasında yaşanan çekişme nedense "domates" meselesine odaklanmış durumda. Bu konu zarar gören üreticiler için elbette önemli ama bir kaç yüz milyon dolarlık domates yasağının yanı sıra Rusya'daki Türk inşaatçılara bir buçuk yıldır uygulanan ambargo söz konusu.

Türk müteaahitlerin kaybının en az bir kaç milyar doları bulduğu hesaplanıyor. Üstelik, inşaat sektörü, çalıştırdığı Türk işçisiyle, kullanılan Türk malzemesiyle ve lojistiğiyle belki de çok daha büyük bir kitleyi ilgilendiriyor.

Suriye meselesinde tarafların tutumlarında bir değişiklik olmadığı, Erdoğan'ın Suriye'deki kimyasal silah saldırısıyla ilgili olarak adını vermeden Beşar Esad'ı suçlamasıyla ortaya çıktı. Oysa Rusya'nın Türkiye'nin Esad'ın iktidardan ayrılması tezini sık sık ve yüksek sesle dile getirmesinden rahatsız olduğu biliniyor. Basın toplantısında Rusya'nın YPG ile ilişkisi konusunda bir açıklama yapılmadı ama bu konunun da Türkiye için son derece önemli olduğu ortada.

Basın toplantısında hiç değinilmeyen konu, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 füzeleri almasıyla ilgili gelişmeler oldu. Türk basınında zaman zaman yer alan bu konu Rus medyasında sıkça tartışılıyor. Rus basınında çıkan yorumlarda bu konuya Türk dış politikasında "eksen değişikliği" yaşanması penceresinden bakılıyor. Yani Rus yorumculara göre, S-400 füzelerini alırsa bu Türkiye'nin Batı ittifakından kopma sürecinin başlaması anlamına gelecek. Tersi durumda ise, Rusya ile siyasi ve askeri yakınlaşma rafa kaldırılarak Türkiye yolunda yürümeye devam edecek.

Özetle, açıklananlardan önce açıklanmayan konularıyla öne çıkan Soçi zirvesinde kapalı kapılar ardında konuşulanlar büyük olasılıkla çok yakında yavaş yavaş ortaya çıkmaya başlayacak.