İran'daki karmaşa ve Türkiye

03 Ocak 2018 Çarşamba  |  MENTOR

İran Türkiye için önemli bir ülke, sadece komşu olduğu için değil iki ülke çok benzer yapıda olduğu için de.

Orta Doğu'da Arap olmayan ve güçlü devlet geleneği olan iki Müslüman ülke, ayrıca İran'nın yarısı Türk ya da Türki unsurlardan oluşuyor. 

İran-Türkiye sınırı 378 yıllık geçmişi ile emperyalist sömürgeciler tarafından çizilmemiş nadir Orta Doğu sınırlarından olup iki ülke arasındaki muhabbet ve yakınlığın da göstergesi sayılır.

Bugün İran'da yaşananların ABD ve Avrupa kaynaklı olduğu iddialarını çok saçma buluyorum çünkü bugünkü rejimin temellerini petrolü millileştiren Musaddık'a karşı Şah'ı destekleyen ABD ve Avrupa atmıştı,  Şah olmayınca Humeyni'yi kullanmak istediler ama ellerinde patladı, patladı ama durumdan da asla şikayetçi olmadılar çünkü İran gibi Orta Doğu'da çok önemli bir gücü ambargo vs. kontrol altında tutuyorlardı. İran rejiminin bu kadar yıl iktidarda kalması Batı'nın aynı zamanda İran halkına da sırt çevirip onlara şantaj yapmasıydı.

Ya petrol ya da özgürlük...

İran halkı  devlet geleneği olan bir halk, bu şantaja boyun eğmezdi eğmedi de. Her şeye rağmen kendi devletlerini desteklediler ama aynı zamanda özgürlüğü tanıyan bir halkın geç de olsa özgürlük talep edecği çok belliydi.

Bence ABD ve Avrupa İran'ın şu andaki halinden memnundur çünkü dünya ile entegre olmuş özgür bir İran Orta Doğu'daki, hatta dünyadaki tüm dengeleri değiştirir.

Dünya güç dengesi sürekli çok kutuplu ve tek kutuplu bir süreç yaşar, Rusya ve ABD arasındaki güç dengesi ABD lehine kırılmış ABD tüm dünyaya hakim olmuştu ama bundan duyulan rahatsızlık Avrupa Birliği'ni doğurdu. Gelişim devam ediyor, eğer özgür ve demokratik bir İran oluşursa Doğu'da İran-Türkiye-Rusya hatta Çin'in katılacağı yeni bir güç oluşabilir, bu da Doğu'nun Batı karşısında tekrar üstünlüğü ele almasını sağlayan bir gelişme olabilir.

Sonuç; İran sadece İran'ı ilgilendirmiyor tüm dünyayı sallayacak bir  gelişme ve yukarıdaki olasılığı göz önüne alan ABD ve Avrupa, Türkiye ve Rusya üzerinde de yeni yöntemler denemeyi düşünecektir.

Çok dikkatli olmamız gereken bir sürece girdiğimizi düşünüyorum yurt içindeki aşırı kutuplaşma da bizi bu gelişmeye karşı zayıf düşürüyor. 

Bir an önce yurt içinde uzlaşma sağlayıp gözümüzü dışarı çevirmemiz gerekiyor.