Trump sistemin başını ağrıtıyor!

18 Şubat 2018 Pazar  |  SERBEST KÜRSÜ

"Başkanlık Sistemi"; anti-demokratik bir sistemdir.

Çünkü, farklı siyasi görüşteki seçmenleri; sadece, iki adayın siyasi görüşleri arasında tercih yapmaya zorlar. 

Burada çok önemli bir nokta gözden kaçmaktadır.

Başkanlık sisteminde, seçmenler; iki parti arasında değil, seçilmeleri halinde, yetkilerin büyük bölümünü elinde bulunduracak iki kişi arasında seçim yapmaya zorlanır.

Parti ve kişi farklı şeylerdir. 

Birincisi yasal bir örgüttür. Organları ve kurulları vardır. En azından, teorik açıdan; kollektif akılla karar verir. İkincisi ise; tek bir kişidir. Şahsi eksiklikleri, zaafları, ön yargıları ve duyguları vardır. Bu nedenle: yanlış karar verme ihtimali çok yüksektir.
Başkanlık sisteminde; iki aday arasından birinin seçilmesi için; yüzde 50 + 1 oyun gerekmesi; sistemin "totaliter" özellik taşıyan yanıdır.

İki adayı beğenmeyenlerin oy kullanmamaları ise; "temsilde adalet" ilkesine aykırıdır ve anti-demokratiktir.

Sistem; genelde, Orta ve Güney Amerika ile Afrika'daki muz cumhuriyetlerinde uygulanır.

Başkanlık sisteminin görece "sorunsuz" uygulandığı tek ülke ABD idi.

Bu da, ABD 'nin, aslında, bir devletten ziyade; birçok "devlet"in bir araya gelmesi ile oluşan; bir "Birlik" olmasından kaynaklanmaktaydı.

ABD'de Birliğin yani Federal Hükümet 'in, onu oluşturan "devletler" üzerindeki yetkileri sınırlıdır. 

Bunlar; iç işlerinde özerktirler. 

Kendi senatoları, temsilciler meclisleri, seçimle gelmiş valileri ve kendi kanunları vardır.

Yani, Federal Hükümetin başındaki Başkan'nın yetkileri; Birliği oluşturan devletlerin özerklikleriyle budanmıştır.
Başkanlık sisteminin ABD 'de uzun yıllar sorunsuz yürümesininin nedeni budur.

Ta ki; Trump seçilene kadar.

Bu sistemin anti-demokratik unsurları, iki yıl önce yapılan başkanlık seçiminde ABD 'de ortaya çıkmıştır.

İki adaylı seçimde (aslında seçimlerde ikiden çok aday vardır. Fakat, diğer adaylar, sistem tarafından, genelde, görmezden gelinerek; seçim, fiilen iki adaylı hale getirilir), Demokratların bir kısmının, kendi adayları Hillary Clinton 'u beğenmemeleri nedeniyle, oy kullanmamaları; Trump 'ın kazanmasına neden olmuştur.

Bu da, sistemi dünyada göreceli olarak, "sorunsuz" uygulayan tek ülke olan ABD 'nin, böyle giderse, ileride, başının oldukça ağrıyacağının göstergesidir.

Bülent Akyol