Büyük Katerina: Alman gelin

16 Mart 2018 Cuma  |  SERBEST KÜRSÜ

1- Büyük Katerina (1729-1796) Rusya tarihinin en ilginç imparatoriçelerinden biridir. Alman asıllı olup, Büyük Dük Peter ile evlenmek üzere Rusya'ya gelmiştir. Kocasının ölümü (öldürülmesi) üzerine 33 yaşında ordunun da desteğini alarak tahta geçmiş ve 34 yıl ülkeyi yönetmiştir.

2- Özellikle Büyük Petro döneminden beri süregelen imparatorluğu güçlendirme, idareyi modernleştirme, eğitimi ve sanatı teşvik etme yönündeki geleneği sürdürmüştür. Bu açıdan Rus kültürel hayatının 19. yüzyıldaki zenginliğine büyük katkı sağlamıştır.

3- Onun döneminde Rusya daha fazla istikrara kavuşmuş, toprakları genişlemiş ve dış politikada saygınlık artmıştır.

4- Rusya'ya geldiğinde hızla Rusçasını ilerletmiş, adını ve mezhebini değiştirmiştir. Orijinal adı Sophie Friederike Auguste'dir.

5- Edebiyat, felsefe ve siyaset konularında bilgili ve entelektüel bir kadındır.

6- Tutkulu, enerjik, çalışkan ve kültürlü biridir. En büyük tutkularından biri deli gibi at sürmektedir.

7- Düğün gecesi kocası yatağına gelmemiştir. Peter'in çocukça takıntıları ve bazı yetersizlikleri söz konusu olmuştur. Katerina'nın çok sayıda sevgilisi olduğu gerçeğine kocasıyla yaşadığı bu ilişki ve sonrasındaki yalnızlığı açısından da bakılması gerekir. En önemli sevgilileri Çeşme Savaşı'nı da yöneten general Orlov ve her zaman özel bir yeri olan Potemkin'dir.

8- Büyük Katerina döneminde Osmanlı İmparatorluğu ve Rusya arasında iki önemli savaş olmuş ve ikisini de Rusya kazanmıştır. Bu savaşlar sonrasında Küçük Kaynarca ve Yaş anlaşmaları imzalanmıştır.

9- Küçük Kaynarca Anlaşması Osmanlı İmparatorluğu'nun imzaladığı en ağır anlaşmalardan biridir. Bu anlaşma ile Osmanlı İmparatorluğu ilk defa savaş tazminatı ödemiş, Karadeniz Türk gölü olmaktan çıkmış, Ruslar Ortodoksların himayesi hakkını kazanmıştır.

10- Katerina kültürel hayatta Rusya'yı uygarlaştırmaya büyük önem vermiştir. Onun döneminde Rusya tarihinde ilk defa özel basın ve yayına izin verilmiştir.

11- Rusya'nın en önemli kültürel değerlerinden olan Bolşoy Tiyatrosu'nun yapım emrini o vermiştir.

12- Bugün Rusya'nın en önemli müzesi olan ve Katerina'nın torunu Çar I. Nikolay tarafından hayata geçirilen Ermitaj Müzesindeki eserlerin bir bölümünde onun büyük gayreti bulunmaktadır.

13- Katerina Fransız aydınlanmasından etkilenmiş, toplumu ve insanların davranışlarını değiştirebileceğini düşünmüştür.

14- Onun döneminde olumsuz sayılan hususlardan biri köylülerin sorunlarının çözülememesi ve serflerin payındaki artıştır. Başlangıçta farklı düşünmesine rağmen pragmatik davranarak toprak sahipleri ve soylulardan yana tavır almıştır.

15- Bir kadın olarak 34 yıl Rusya'yı yönetmiş, ilişkileri açısından kimseyi umursayamayan deyim yerindeyse "delikanlı" bir tavır göstermiş, Rusya'ya önemli katkılar yapmış ve sonuçta halk tarafından "Büyük" unvanı verilmiştir.

Samih Güven

Yazının orjinalini okumak için tıklayın