'İktidarsız' bir başkan

31 Mart 2018 Cumartesi  |  GÜNLÜK

Dekor muhteşemdi. Kremlin'in altın avizeleri altında yüzlerce kişi toplanmıştı. Bembeyaz duvarların önünde, Rusya bayrağının yanında konuşan kişiyi can kulağıyla dinliyorlardı. İkide bir, daha doğrusu neredeyse her iki dakikada bir konuşması alkışlarla kesiliyordu.

100 dakikalık konuşmada 58 kez alkışlar görkemli Georgiyevskiy salonunun duvarlarında yankılanmıştı. Kürsüdeki kişinin beyaz gömlek, kırmızı kravat ve lacivert takım elbiseyi Rusya bayrağının renklerine göre seçtiği belliydi. Her şey kusursuz görünüyordu ama değildi. Eksik olan bir şey vardı, hem de çok önemli bir şey...

Kürsüdeki kişi Devlet Başkanı Dmitriy Medvedev'di. Salonda toplananlar ise parlamenterler, senatörler ve bürokratlar başta Rusya'nın siyasi eliti.

Medvedev, meclisin ortak oturumunda yıllık konuşmasını yapıyor, yani aslında ulusa sesleniyordu. Rusya'nın demokrasiyle tanışmasıyla başlayan bir uygulamaydı. Medvedev'in başkan olmasından sonra ikinci seslenişiydi. Geleneksel olarak konuşmalarda ülkenin genel bir fotoğrafı çekiliyor ve hedefler gösteriliyordu.

Medvedev de aynısını yaptı. Söyledikleri sertti, Rusya'nın ekonomiden teknolojiye, siyasetten devlet yapısına köhne temeller üzerinde zar zor ayakta durduğunu ve çağın çok gerisinde kaldığını anlattı. Ekonominin sadece petrol ve doğal gaza dayanmasını "İlkel ve utanç verici bir durum," diye niteledi. Özetle tepeden tırnağa yenilenme çağrısı yaptı. Bir de, nedeni tam anlaşılmasa da Rusya'daki 11 zaman diliminin azaltılmasını istedi.

Konuşma aslında eylül ayında bir internet sitesinde yayınladığı 'Rusya İleri!' başlıklı makalenin çok benzeriydi. Zaten sözlerini de "Rusya İleri!" diye tamamladı. Salondakiler bu kez ayakta alkışladı. Alkışladı ama alkışlayanlar bile bir eksiğin farkındaydı: Coşku yoktu... Coşku yoktu çünkü salondakiler ve televizyonlarının başındakiler konuşmasında 80 kez 'yapmalıyız'ya da 'zorundayız'la biten cümle kuran, 10 kez hükümete talimat veren Medvedev'in ipleri ne derece elinde tuttuğundan emin değildi. Daha doğrusu direksiyonda onun oturmadığını düşünüyordu. Medvedev başkan olmuştu ama -eski dilde söylemek gerekirse- henüz muktedir olamamıştı, yani iktidarı eline geçirememişti. Çoğunluk, sokaktaki insan da, siyasetçiler de, bürokratlar da asıl iktidarın ön sırada oturan ve sıkıntılı bir yüzle konuşmayı dinleyen Başbakan Vladimir Putin'de olduğunu düşünüyordu. Medvedev'in gerçekten ülkeyi yönettiğine inanların oranı sadece yüzde 9'du. Başkan seçilmişti ama henüz lider olarak benimsenmemişti. Seçilmesinin tek nedeni de, Putin'in onu işaret etmesiydi. Zaten 2012 yılında Putin'in Kremlin'e döneceğini düşünenler az değildi.

Şanssızlık mı demeli, tam da Medvedev'in konuşmasını yaptığı gün Amerikan Forbes dergisi dünyanın en etkili liderlerini açıklamıştı. Amerikan ve Çin liderlerinin ardından üçüncü sırada Putin vardı; yani dergiye göre dünya çapında bir politikacıydı. Medvedev çok geride kalmıştı, 43.sıradaydı. Ama belki de hepsinden vahimi 42.sırada Başbakan Yardımcısı İgor Seçin'in bulunmasıydı. Putin'in yardımcısı bile Medvedev'in önünde yer almıştı. İşte bu nedenle salonda coşku yoktu. Çünkü 'patron'o değildi. Onlara göre gerçek 'patron'bir kaç ay önce milyarder bir işadamını kameraların önünde, "Gel buraya, gel!" diye haşlayan, önüne kalem fırlatan Putin'di. O dediklerini yaptırabiliyordu. Başkan değildi ama muktedirdi...

Ertesi gün çıkan gazeteler de Medvedev'in bol alkışlı konuşmasından fazla etkilenmemişti. Genç işadamlarının okuduğu Vedomosti gazetesinin internet sitesine yazılan 60 yorumdan bir tanesi bile Medvedev'in lehine değildi. Kısacası Medvedev ne emirlerini yerine getirmesi gerekenleri ne de halkı ikna edebilmişti. O görkemli dekorda yapılan konuşma biraz suya yazı yazmaya benzemişti. Ya da bir gazetenin belirttiği gibi, o kadar önemli konu arasına nasıl girdiği anlaşılamayan Rusya'nın zaman dilimlerinin azaltılması önerisi hatırlanacaktı 100 dakikalık konuşmadan. Kısacası, "Rusya İleri!" diyen Medvedev halkın gözünde henüz rüştünü ispat edememişti...

2008

Not: Gazeteci Cenk Başlamış'ın "Rusya'nın Sırları" kitabından alınmıştır