Çamur at izi kalsın

09 Temmuz 2018 Pazartesi  |  SERBEST KÜRSÜ

İngiltere'nin Salisbury kentiyle yakınındaki Amesbury kasabası yine gazete başlıklarında ve haber özetlerindeydi  çokça geçen hafta. Nedeni de (muhtemelen MI5 tarafından) yeniden ısıtılıp başına ve kamuoyuna servis edilen Noviçok (Novichok) pilavıydı.

Noviçok eski  SSCB tarafından geliştilmiş bir kimyasal silah, geçen Mart ayına kadar adını duymuş olanların sayısı herhalde parmakla sayılacak kadar azdı. Ama o zaman İngiliz hükümeti, eski SSCB ve Rusya istihbarat görevlisi Sergey Skripal ile kızı Yulya'nın, ülkelerinden kaçtıktan sonra sığınıp yaşamaya başladıkları Salisbury kentinde Rus ajanlar tarafından Noviçok kullanılarak zehirlendiklerini öne sürerek büyük bir vaveyla kopardı; Rusya'yı ve lideri Putin'i İngiltere sınırları içinde insan avına çıkarak egemenliğini ihlal etmekle suçladı.

Tarih 4 Mart 2018'di, Rusya'daki cumhurbaşkanlığı seçimlerinden yaklaşık iki hafta önce, yani tam da Putin'in hem Rus seçmeninin gözündeki  izlenimini hem de uluslararası düzeydeki prestijini karalamak için çok uygun bir zamanda.

Skripal ve kızı üç haftalık bir tedaviden sonra sırra kadem bastılar, Yulya Skripal bir kez  TV açıklaması yaptı ve kimyasal saldırıya uğramış olmaktan çok etkilendiğini ve kurtulmuş olduğu için çok mutlu olduğunu falan söyledi ama demecinde Rusya'yı doğrudan suçlayacak hiçbir şey söylemedi. Şimdi baba-kız neredeler, hangi koşullarda yaşıyorlar bilen pek yok.

Noviçok Amesbury'de 30 Haziran'da yeniden ortaya çıktığında polis ve anti-terör timleri, geçmişlerinde kayda değer hiçbir siyasi etkinlikleri olmayan yaşlı bir çiftin bu kimyasal maddeden zehirlendiklerini  ve tedavi altına alındıklarını duyurdu. Zamanlama yine ilginçti: Yine bir kimyasal silah saldırısı olduğu iddia edilen olay, ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya lideri Vladimir Putin'le Helsinki'de 16 Temmuz'da yapacağı zirve toplantısından iki hafta, 11-12 Temmuz'da Brüksel'de yapılacak NATO doruk toplantısından 10 gün önceye rastgelmişti.

İngiltere hükümeti bekleneceği üzere mangalda kül bırakmadı, esti, üfürdü Rusya'dan açıklama bekleriz filan dedi ama Kremlin'in bu yaygarayı ciddiye bile almadığını not edelim.

Eğer İngilizlerin lafına bakılacak olursa, demek ki Rusya'nın istihbarat servisi o kadar özenli çalışıyor ki, bu Noviçok saldırılarını tam da KGB'den yetişme  Putin'in en fazla oy veya prestij kaybedebileceği günlerde gerçekleştiriyor.

Buna herhalde çocuklar bile güler.

İngiltere'nin iç güvenlik/istihbarat örgütü MI5'in bu işi yüzüne gözüne bulaştırdığını aklı başında herkes herhalde kabul ediyordur.

Şurası sır değil: Anglo-Sakson kökenli beş devletin (ABD, İngiltere, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda)  istihbarat örgütleri, göreve geldiği günden beri ABD Başkanı Trump'la Putin arasına nifak sokmak için ellerinden geleni yapıyorlar. Elbette bir bildikleri var ve biz onların bildiklerini bilemiyoruz.

Öte yandan şu da bir gerçek: Putin ile Trump arasında, biz fanilerin bilemeyeceği bir tür ilişki var. Bu ilişkinin temel unsuru muhtemelen para; yaygın olarak söylenen Putin'in Rusya'daki "oligark" denen zenginler aracılığıyla Trump'a yüklü bir finansman kaynağı sağlaması ve Trump'ın da bu nedenle Putin'e "gebe olması". Ama yinelemek gerekiyor, bunlar söylenti, gerçekliği kanıtlanmış değil.

İyi de nedir bu esrarengiz ilişki?

O kadar ki, Mart ayında seçimi kazanmasından sonra, tüm danışmanları ve istihbarat örgütleri, Beyaz Saray ekibi vs. Putin'i kutlamaması için Trump'ı uyardılar ama vız geldi tırıs geçti: Trump yalnızca Putin'i kutlamakla kalmadı, geçen ay Kanada'da yapılan G7 grubu ülkelerin doruk toplantısında Putin'in yeniden G7 liderleri arasına davet edilmesini önerdi.

Evet, Trump'ın Putin karşısında bir zaafiyeti olduğu kesin, ama bunun niteliğini bilmek olanaksız.

Şimdilik tek olasılık, Trump-Putin bağlantısının, özel savcı Robert Müeller'in ABD'deki  2016 seçim kampanyasına ilişkin soruşturmasıyla kısmen ya da tamamen açığa çıkarılabilmesi. O soruşturma da uzadıkça uzuyor ama dağ sonuçta bir fare doğurursa, o zaman Trump'ı tutmak zor olacak...

Cengiz İzmirli (mahlas)