Krize diplomatik 'Yardım'

18 Eylül 2018 Salı  |  MG ÖZEL

Pazartesi günü Türkiye ile Rusya arasında Suriye ile ilgili önemli bir uzlaşmaya varıldı. Oysa çok değil, bundan üç yıl önce "uçak krizi" nedeniyle  Türk-Rus ilişkileri neredeyse donma noktasına gelmişti.

Geçen hafta yayınlanan kararnameyle Dışişleri Bakanlığı'nda bazı büyükelçiliklere atamalar yapıldı. Bu atamalardan biri de Ümit Yardım'la ilgiliydi, yani Dışişleri Bakanlığı Kültür, Doğu Avrupa ve Asya İşleri Müsteşar Yardımcısı olan diplomatla. Yardım'ın yeni görev yeri Avusturya'nın başkenti Viyana.

Yardım, "uçak krizi"nin en hararetli günlerinde çok zor bir yerde, Moskova'da Türkiye'nin büyükelçisiydi. Rusya başkentine geldiği 1 Ekim 2014'de ortada krizden eser yoktu ama bir yıl sonra, tam olarak 24 Kasım 2015'te Türkiye hava sahasını ihlal eden Rus uçağını düşürdü ve ilişkiler aniden tehlikeli şekilde gerildi.

Çok ender görülen bu türde ağır bir kriz, yabancı bir ülkede görev yapan her büyükelçi için zor bir durumdur. Krizin en sıcak günlerinde Moskova'daki Türk Büyükelçiliği önünde protestolar düzenlendi, öfkeli kalabalık binayı taşladı, Rus medyasında her gün Türkiye'yi suçlayan yorumlar çıktı. Rus medyasının tepkisi sürpriz değildi çünkü Devlet Başkanı Vladimir Putin Türkiye için "Bizi sırtımızdan hançerledi" demişti.

"Düşmanca" bir ortamda bulunmasına rağmen Yardım Türkiye'nin pozisyonunu anlatabilmek ve ilişkilerin düzelmesine, en azından daha kötüye gitmesine engel olmak için toplumun değişik kesimlerinden temsilcilerle görüşmeler yaptı, gazetecilerle konuştu, Türkiye ile Rusya'nın komşu ülkeler olduğunu, krizi geride bırakmak gerektiğini söyledi.

2016 yılının ortalarına doğru Yardım, Rusya Liberal Demokrat Partisi Başkanı Vladimir Jirinovski ile görüştü. Aslında bu görüşme basına yansıtılmayacaktı çünkü Yardım, çözüm için yaptığı ziyaretlerin medyada yer almasını istemiyordu. Fakat Rossiya 1 kanalında yayınlanan bir programa katılan Jirinosvki, sunucu Vladimir Solovyov'un sorusu üzerine, "Evet Türk Elçi ile Rus-Türk ilişkilerinin düzelmesi için atılacak adımlar konusunda görüşmeler yaptık" dedi.

Sonunda kriz çözüldü, Rusya ve Türkiye barıştı, iki ülkenin liderleri ek sıkıştı.

Ve Kasım 2016'da, yani krizin başlangıcından tam bir yıl sonra görev süresinin dolması nedeniyle Moskova'dan ayrılan Yardım, elçiliğin Facebook sayfasından Rusça "Do svidaniya!" (hoşça kalın) mesajıyla Rusya'ya veda etti. Elçilik Basın Müşaviri Gazigil,de "Türkiye-Rusya ilişkilerinin en çetrefilli günlerinde Moskova'da görev yapan Büyükelçimiz tecrübesi, iyi niyeti ve çalışkanlığı ile iz bırakan bir sefir oldu"dedi.

Moskova'da çok zor bir dönemde görev yapan ve krizin çözülmesine katkıda bulunan Yardım'ın yeni rotası, Avrupa Birliği içinde Türkiye karşıtlığını gizlemeyen Avusturya

Fuad Seferov, Moskova