Alzheimer önlenebilir mi?

27 Eylül 2018 Perşembe  |  KÖŞE YAZILARI

Halk arasında bunama olarak bilinen Alzheimer hastalığı, hafızayı etkileyen, yakın zamanı hatırlayamama ile başlayan; zamanı, bulunduğu yeri unutma, karıştırma, günlük yaşam kalitesinde bozulma ile seyreden, tedavi edilebilen bir hastalıktır. 
 
Dilimizde sık kullanılan bunama, demans kelimesi; Latince zihin anlamına gelen mens kelimesinden türemiştir. Demans zihin yitirilmesi anlamına gelir. Alzheimer hastalığı demans tanımının yüzde 66'sını oluşturmaktadır. 
 
1990'dan sonra dünyada beyin araştırmalarına büyük bir fon ayrılmasıyla, günümüzde Alzheimer hastalığıyla ilgili büyük gelişmeler sağlanmıştır.
 
Hakkındaki gerçekler
 
Başta Alzheimer olmak üzere tüm bunama (demans) durumları geleneksel olarak yaşlılığın getirdiği bir durum olarak algılanmaktadır. Hem hekimler, hem hasta yakınları uzunca bir süre bunamanın tedavi edilemediğini veya tedavi etmeye değmeyeceğini düşündü. Oysa bugün, aralarında depresyon, vitamin eksikliği ve tiroid sorunlarının da bulunduğu bazı hastalıkların belirtilerinin bunamayla benzerlik gösterdiği bilinmektedir. Bu hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkan belirtiler tedavi ile iyileştirilebilir ve  durdurulabilir. Alzheimer, tamamen kurtulma olanağı olmasa da tedavi edilebilir bir hastalıktır.
 
Yapılan araştırmalar, Alzheimer tedavisine geciktirmeden başlayan kişilerin, tedavisine aylar sonra başlanan kişilere göre genellikle daha iyi bir durumda olduklarını göstermektedir. 
 
Günümüzde kullanılan ilaçların neredeyse tamamının yan etkileri bulunmaktadır. Bugün için tedavide kullandığımız kolin esteraz inhibitörleri ve memantin, hastalar tarafından iyi tolere edilmektedir. 
 
Vitamin ve minerallerle ilgili yapılan çalışmalarda folik asit ve vitamin B12 eksikliği ile bilişsel fonksiyonlarda azalma arasında anlamlı ilişki bulunmaktadır. Bu nedenle  B12 ve folik asit takviyesi almak faydalı olmaktadır. Alzheimer'a karşı faydalı olabileceği düşünülen doğal besinlerden biri de omega-3 yağ asitleridir. 
 
Önleme önerileri
 
Beyniniz sürekli çalışsın. Okumak en etkili korunma yöntemidir.
 
Yağ ve şekerden fakir beslenmeye  özen gösterin.
 
Aşırı kilolu olmayın.
 
Kan basıncınızın 130/80 mm Hg altında olmalıdır.
 
Aktif ve düzenli spor yapın.
 
Zihin egzersizi en az beden egzersizi kadar önemlidir. Satranç, sudoku, briç gibi oyunları tercih edin.
 
Müzik dinleyin.
 
Mutlaka haftada birkaç kez sosyal toplantılara aktif olarak katılın. Sadece dinleyici olmayın.
 
SON SÖZ: Alzheimer olmaktan kurtulamayabilirsiniz ancak başlangıç yaşını en az 10-15 yıl öteleyebilir ve umut verici yoldaki tedavileri yakalayabilirsiniz.