Arbat: Bir sokaktan fazlası

04 Ekim 2018 Perşembe  |  GÜNLÜK

Moskova'nın en ünlü yaya sokağı Eski Arbat, son yıllarda hep "Çok bozuldu, bir özelliği kalmadı, fazla kapitalist ve turistik oldu" gibi sonu gelmeye eleştirilere maruz kalsa da, yine de başkent için "bir sokaktan çok daha fazlası" demek.. Rusya'nın kültür-sanat tarihiyle iç içe bir geçmişe bu sokağına yolu düşenlerin muhakkak görmesi gereken yerler mevcut. Belki Arbat'tan kırk kez geçip de, birkaç metre ilerideki yan sokaklarına sapmadığınız için fark etmediğiniz ya da hikayesini bilmediğiniz noktalar dahil:

1. Bunlardan ilki Arbat'a birkaç adım mesafedeki Spasopeskovskaya Meydanı. Ünlü ressam Vasili Polenov'un 1878 tarihli Bir Moskova Bahçesi tablosunda ölümsüzleştirdiği alan muhakkak görülmesi gerekenler arasında başı çekiyor. Alana Arbat üzerindeki 36 ve 38 numaralı binaların arasındaki ara sokaktan çıkılabilir. Polenov'un resimlediği bina bugün hala ayakta.

Spasopeskovskaya Meydanı, Bulgakov'un Usta ve Margarita romanına ilham veren mekanlardan olan ve 1933'ten bu yana ABD büyükelçilerinin rezidansı olarak kullanılan Spaso Evi'ne de ev sahipliği yapıyor.

2. Eski Arbat'ın girişindeki 2/1 numaralı bina. Tarihi 17. yüzyıla kadar giden bina 1872'de burada Prag adında bir restoran açılınca ün kazandı. Binayı 1896'da bir bilardo oyununda kazanan tüccar Semyon Tararıkin burayı şehrin en havalı mekanlarından biri haline getirdi.

Oyun yazarı Anton Çehov, "Martı" adlı piyesinin prömiyerini burada kutladı. Ressam İlya Repin meşhur tablosu "Korkunç İvan ve Oğlu İvan"ın restorasyonunun bitişini yine burada kutladı. Tolstoy Diriliş romanının parçalarını dostlarına burada okudu. Meşhur Rus tatlısı Kuş Sütü'nün de doğum yeri 2/1 numaralı bina. Bugünlerde müflis duruma düşen işadamı Telman İsmailov'a aitken şimdi el konan binanın akibeti muamma...

3. Arbat 53/1, Aleksandr Puşkin müze evi. Rusya'nın en büyük şairi Puşkin'in sadece birkaç ayını geçirdiği ev 1986'dan bu yana müze olarak ziyaretçi ağırlıyor. Yazar, Natalya Gonçarova ile hemen yakınlardaki bir kilisede evlenmiş ve balayını bu evde geçirmişti. Evi sık sık ziyaret eden kaynanasının çekiştirmelerine katlanamayan şair en nihayetinde çareyi Petersburg'a taşınmakta buldu.

4. Arbat Anı Duvarı, 37/2. Duvarın tarihi Rusya'nın en ünlü rock müzik starlarından "Kino" grubunun solisti Viktor Tsoy'un ölümü ile iç içe. Her şey Tsoy'un bir araba kazasında ölümünün ardından birilerinin duvara "Bugün Viktor Tsoy öldü" yazmasıyla başladı. Daha sonra bir başkası duvara "Tsoy yaşıyor!" yazısını ekledi ve bu cümle kısa sürede Tsoy kültünün mottosu haline geldi. Duvara binlerce mesaj yazıldı, üstü boyandı, inadına tekrar yazıldı.  Arbat 37/2, şu anda Rusça rok ve punk müziği hayranlarını görmek isteyenler için en ideal adres konumunda. Tsoy da, Youtube'dan şarkılarını bulup dinlediğinizde hakkını vereceğiniz öncü bir sanatçıydı.

5. Bulat Okucava heykeli: Arbat'daki Türk restoranı Bosfor'un tam karşısındaki küçük meydanın heykeli, Sovyet devrinin en ünlü muhalif ozanlarından Bulat Okucava'ya ait. Stalin'i bile bıyıklarına atıfla "kedi" diye simgeleyerek en büyük baskı dönemlerinde bile şiirlerinden, şarkılarından taviz vermeyen Gürcü-Rus Bulat Okucava, "Sovyet devrinin vicdanıydı" diye anılacak kadar değerli bir isim. Sürgünde Paris'te öldü. "Arbat şarkısı", hala bir marş kadar ünlüdür.

(TürkRus.Com)