Mavi öfke

20 Ekim 2018 Cumartesi  |  SERBEST KÜRSÜ

'Migalka' kelimesi Rusça bilmeyenler için bir şey ifade etmeyebilir. Ama Ruslar, hele Moskovalılar için anlamı büyük.

Aslında kendisi küçük; ilk bakışta çocukların oynadığı lacivert kum kovasına benziyor. Ama bir arabanın üstüne konulunca dile geliyor, döne döne, avaz avaz bağırmaya başlıyor! Kısacası, makam araçlarının üstüne takılan tepe lambasına Rusçada 'migalka' deniliyor.

Bu tür araçlar, uzun zamandır ama özellikle son yıllarda devletle vatandaş arasında önemli bir gerginlik kaynağı.

Tepe lambası takan araçlar geçiş üstünlüğüne sahip.

Aslında Moskovalı sürücülerin buna bir itirazı yok. İtiraz ettikleri bu yetkinin kötüye kullanılması.

Birincisi, 'migalka'lı araçlar çoğu zaman kural tanımıyor, fütursuzca ters yola bile giriyor, bu nedenle kazalara yol açıyor.

Moskovalı sürücüler önündeki aracı sollamadan önce artık refleks olarak sol aynalarına bakıyor, lüks bir makam aracının altında kalmamak için.

İnsanları kızdıran diğer nokta, bu tür araçların çokluğuydu. Ama halkın tepkisi büyüyünce dönemin Devlet Başkanı Vladimir Putin 2006 yılında tepe lambası kullanabilen araçların sayısını bir kaç kat azaltan bir kararname çıkardı. Buna göre, aslında koca Rusya'da tepe lambası takmaya izni
olan araçların sayısı topu topu 977. Kremlin'in sadece 50 bu tür aracı var, gizli servisin ise 230.

Ama hiç kimse bu kurala uyulduğuna inanmıyor.

Herkesin ortak kanısına göre, hem bürokratlar hem de zengin iş adamları Moskova'nın kahreden trafiğinden kurtulmak için araçlarında lacivert tepe lambası kullanıyor.

Aslında haklılar. Söz konusu lambayı yaklaşık bin dolara yaptırmak mümkün.

Yasadışı kullananlara ceza var ama trafik polisleri ters yoldan giden aracı durdurduğunda içinden çıkan kişinin "Sen benim kim olduğumu biliyor musun? Şimdi haritada yer beğen!" diye diklenmesinden korkuyor.

Malum, Rusya büyük bir ülke olduğu için şanssız Moskovalı polis kendisini bir anda Japonya sınırında bulabilir! Bu işin şaka kısmı ama aslında polis de çok masum değil. Mart ayında Lenin Caddesi'nde bir kaza oldu.

Ünlü petrol şirketi Lukoil'in Başkan Yardımcısı Anatoliy Barkov'un 'migalka'lı lüks makam aracı karşı yönden gelen bayanların kullandığı türden küçük bir araçla çarpıştı.

O araçta bulunan iki kadın öldü. Polis raporuna göre, küçük araç ters yola girmişti. Ama teknoloji çağı tersini söylüyordu. Cep telefonuyla çekilen görüntüler vardı. Konuyla ilgili soruşturma hala sürüyor ama kimse minik aracın gidip karşı yönden gelen dev lüks araca çarptığına inanmıyor.

Bu konu, yani yollardaki ayrıcalıklarla mücadele konusu Moskova'da yavaş yavaş bir sivil toplum hareketine dönüşüyor.

Aynı anda bir kaç kampanya birden yürütülüyor. Örneğin, Vedomosti gazetesi okuyucularından tepe lambası kullanan araç gördüklerinde fotoğrafını çekerek göndermelerini istiyor.

Gazete plakasını yayınlandığı arabanın aslında yasal olarak geçiş üstünlüğüne sahip olup olmadığını ortaya çıkarmaya çalışıyor. Sürücülerin örgütlemeye çalıştığı bir diğer kampanya, bu tür araçlara geçiş izni vermemek ama bu da her anlamda tehlikeli bir protesto yöntemi. Bazı sürücüler ise işi şakaya vurur gibi araçlarının üstüne lacivert kum kovası takarak konvoylar halinde protesto düzenliyor ama polisin bu yaratıcı eyleme bile tahammülü yok.

Dönemin Rusya Devlet Başkanı Dmitriy Medvedev nisan ayında Arjantin'deydi. Kendisini en çok Buenos Aires'teki trafik sıkışıklığının şaşırttığını söyledi ve "Bana verilen aracın bile geçiş üstünlüğü yoktu!" dedi.

Bu durumundan şikâyetçi miydi, yoksa 'kızım sana söylüyorum gelinim sen anla!' türünden ayrıcalıklarından vazgeçemeyen Rusları mı kastediyordu, bilinmez.

Ama kesin olan bir şey var: Sürücüler kararlı.

Belki hemen bugün değil ama 'migalka savaşı'nı er ya da geç kazanacaklarına eminler.

(2012)

Not: Gazeteci Cenk Başlamış'ın "Rusya'nın Sırları" kitabından alınmıştır.