Türk Akımı'nda sona doğru

09 Kasım 2018 Cuma  |  MG ÖZEL

Rusya'dan Türkiye'ye Karadeniz'in altına döşenen boru hatlarıyla doğal gaz taşıyacak Türk Akımı Projesi hızla finişe yaklaşıyor.

2019 yılında devreye girmesi beklenen projeyle ilgili olarak boru hattının başladığı Rusya'nın Anapa kentine Türk gazeteciler için bir tanıtım gezisi düzenlendi. Türk Akımı'nın deniz kesiminin başlangıç noktasını oluşturan Russkaya Kompresör İstasyonu'na yapılan gezide projeyle ilgili ayrıntılı bilgil ve son gelişmeler aktarıldı.

Türk Akımı Doğal Gaz Boru Hattı Projesi Sözcüsü Aslı Esen'in verdiği bazı teknik bilgiler şöyle:

- Her biri 930 km uzunluğunda 2 boru hattı var

- Toplam kapasite 31,5 milyar metreküp. Her bir hattın kapasitesi 15,75 milyar metreküp. 

-Azami derinlik 2200 metre. Her bir hat, 300 bar iç tasarım basıncına 284 bar azami operasyonel basınca dayanıklı 75.000'den fazla boru kesitinden oluşuyor. 

- Proje 15 milyon hanenin enerji ihtiyacını karşılamaya yetecek. Bu, 126.000 rüzgar türbininin güç kapasitesine ve 370 LNG tankerinin sağlayacağı doğal gaza eşit.

7 milyar dolar

Türk Akımı sözcülerinden Sander van Rootselaar da, Medya Günlüğü'ne, "Projenin 2019 yılında Kıyıköy'e ulaşarak tamamlanması ve ilk doğal gazın verilmesi hedefleniyor. Böylece Türkiye ile Güney ve Güneydoğu Avrupa için güvenilir enerji arzı sağlanacak.Toplam maliyeti 7 milyar dolar. Bu proje Türkiye için muazzam bir avantaj ve fayda sağlayacak" dedi.

Türk Akımı, Rusya'nın dev doğal gaz rezervleriyle Türkiye'nin dağıtım ağı arasında doğrudan bir bağlantı oluşturacak. Projenin açık deniz kesimi, merkezi Hollanda'da bulunan South Stream Transport B.V. şirketi tarafından tasarlanıp inşa ediliyor. Boru hattının deniz kesimi, Karadeniz altından ilerleyen iki paralel boru hattından oluşuyor. Açık deniz boru hatları, Anapa kenti civarından başlayıp, İstanbul'a yaklaşık 100 kilometre mesafedeki Kıyıköy'de Türkiye kıyısına çıkıyor. Buradaki alım terminalinin yapım çalışmaları da sürüyor.

Karada inşa edilecek boru hatlarından Lüleburgaz'da Türkiye dağıtım şebekesine bağlanacak olan birinci hat, BOTAŞ tarafından hayata geçiriliyor. Yine karadan Türkiye-Avrupa sınırına doğru ilerleyecek ikinci hat ise Gazprom ve BOTAŞ ortaklığında yapılıyor.

Projenin ilginç öyküsü

Pek çok proje gibi Türk Akımı Doğal Gaz Boru Hattı Projesi de ilginç başlangıç öyküsüne sahip.

25 Mayıs 2014'de Rusya'nın St.Petersburg kentinde düzenlenen toplantıda Devlet Başkanı Vladimir Putin'in sinirli olduğunu hemen herkes farketmişti. 

Konuşmasına başlayan Putin, Avrupa'nın engel olmaya devam etmesi durumunda Güney Akım Doğal Gaz Boru Hattı'nı AB üyesi olmayan bir ülke üzerinden geçirmek zorunda kalabileceklerini söyledi. Putin, "Biz Kuzey ve Güney Akım projelerini gerçekleştirmekten yanayız. Fakat, Güney Akım'la ilgili sorunlar olursa - ki Brüksel sürekli bu projeyle ilgili bizim tekerimize çomak sokuyor - bu durumda başka ülkeler, AB üyesi olmayan ülkeler üzerinden seçenekleri gözden geçiririz. Brüksel neden böyle yapıyor, anlamış değilim..."diyordu.

Putin'in sinirli olması boşuna değildi: Siyasi sorunlar yaşadığı Ukrayna'yı transit ülke olarak devreden çıkarmaya karar veren Moskova Güney Akımı'nı gündeme getirmiş, ancak Avrupa Birliği projenin önüne resmen set çekmişti.

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Toğrul İsmayıl, Meda Günlüğü'ne o konuşmayı değerlendirirken, "Her şey orada başladı. Putin'in Türkiye'yi kastettiği apaçık ortadaydı. Fakat aslında Türkiye ve Rusya bu konuları daha önce de kapalı kapılar arkasında görüşüyordu. O yılın 16 Nisan tarihinde dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Moskova'nın Güney Akım'ın Türkiye'nin topraklarından geçmesi talebi olursa değerlendirebileceklerini söylemişti" dedi.

1 Aralık 2014'de Putin'in Ankara ziyareti sırasında ortak basın toplantısından saatler önce TRT'ye bağlanan İsmayıl, "Bugün Sayın Putin ve Sayın Erdoğan Güney Akımı'nı tarihe gömecek ve yeni bir akım konusunda açıklama yapacak. Bunun adı muhtemelen Türkiye Akımı olabilir" demişti.

Ve 1 Aralık 2014 tarihinde Putin Ankara'da gerçekten de Güney Akım'ın yerine Türk Akımı'nı önerdi. Bu proje Rusya'ya, ekonomik kriz içinde bulunduğu bir dönemde gazını satma, Türkiye'ye ise enerjide konumunu güçlendirme olanağı verecekti...

Açıklamanın ardından çok sayıda ikili anlaşma, sözleşme yapıldı ve nihayet Rus doğal gaz devi Gazprom 7 Mayıs 2017'de projenin deniz kısmının inşasına start verdi. 

Fakat en önemli gelişme 23 Haziran 2017'de yaşandı: Anapa'da Türk Akımı'nın parçalarını birleştirme çalışmalarını takip eden Putin, projenin inşasını üstlenen "Pioneering Spirit" adlı boru döşeme gemisini ziyaret etti. Putin, Gazprom Başkanı Aleksey Miller ile birlikte proje çalışmalarının start verilmesi için düğmeye basarken önce Türkçe "İleri!", sonra da Rusça "Vperyod!" diyerek düğmeye bastı. Hemen ardından da Erdoğan'ı telefonla arayarak, "Boru döşeme faaliyetleri başladı" dedi.

İşte o "İleri" talimatının ardından proje büyük bir hızla ilerledi ve artık son dönemece girildi. Türk Akımı gelecek yıl hizmete girdiğinde ilk boru hattından gelen gaz Türkiye'nin ihtiyacı için kullanılacak. İkinci boru hattından gelen gazın ise Avrupa ülkelerine taşınması öngörülüyor ve bu amaçla görüşmeler yapılıyor.

Fuad Seferov, Anapa